Dijital Reklamlarda Yeni Dönem: 10 Yeni Kural

Benzer yazılar
Etiketler
- #E-Ticaret
- #DijitalReklam
- #InfluencerMarketing
- #ETicaret
- #YapayZeka
- #TicaretBakanlığı
- #ReklamYönetmeliği
- #SosyalMedya
- #HedefliReklam
Türkiye’de dijital reklamcılık, sosyal medya tanıtımları ve e-ticaret kampanyaları açısından önemli bir dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenlemeler, 1 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek.
1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”; influencer paylaşımlarından yapay zekâyla hazırlanan reklamlara, indirim kampanyalarından tüketici yorumlarına kadar birçok alanı yeniden düzenliyor.
Yeni kurallar yalnızca büyük reklam ajanslarını veya e-ticaret platformlarını ilgilendirmiyor. Sosyal medyada ürün tanıtan içerik üreticileri, kampanya hazırlayan markalar, çevresel iddialar kullanan şirketler, dijital reklam yöneticileri ve tüketici değerlendirmesi yayımlayan internet siteleri de düzenlemenin kapsamına giriyor.
Ticaret Bakanlığı, değişiklikleri tüketicilerin aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı daha güçlü şekilde korunması amacıyla hazırladığını belirtiyor. Düzenleme kapsamında öne çıkan yenilikler 10 ana başlık altında toplanıyor.
Dijital Reklam Yönetmeliği Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Yeni reklam kuralları, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yönetmelik değişikliği 1 Temmuz 2026’da yayımlandığı için reklam verenlere, ajanslara, sosyal medya etkileyicilerine ve dijital platformlara uygulamalarını yeni kurallara uygun hale getirmeleri için bir aylık geçiş süresi tanınmış oldu.
Bu tarihten itibaren yayımlanacak yeni reklamların yanı sıra devam eden kampanyaların, sosyal medya içeriklerinin ve reklam arayüzlerinin de yeni hükümler doğrultusunda gözden geçirilmesi önem taşıyor.
1. Çocuklara Profilleme Yoluyla Hedefli Reklam Gösterilemeyecek
Yeni yönetmelikle birlikte hedefli reklamcılık ilk kez ayrıntılı bir şekilde tanımlanıyor.
Tüketicilerin internet üzerindeki davranışlarının, geçmiş tercihlerinin, konum bilgilerinin, demografik verilerinin veya benzeri kişisel bilgilerinin analiz edilerek kişiye özel reklam gösterilmesi hedefli reklamcılık olarak kabul edilecek.
Şirketler hedefli reklam göstermeye devam edebilecek. Ancak reklamın tüketiciye hangi kriterler kullanılarak gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde açıklamak zorunda olacak.
Çocuklar konusunda ise daha sıkı bir kural uygulanacak. Bir kullanıcının çocuk olduğunun bilindiği veya makul biçimde anlaşılabildiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yapılarak hedefli reklam gösterilemeyecek.
Bu değişiklik özellikle sosyal medya platformlarını, mobil uygulamaları, oyun hizmetlerini ve çocuklara yönelik ürünlerin reklamını yapan markaları yakından ilgilendiriyor.
2. Influencer Paylaşımlarında Reklam Açıklaması Zorunlu Olacak
Sosyal medya etkileyicilerinin marka iş birliklerinde reklam ilişkisinin tüketici tarafından açıkça anlaşılması gerekecek.
Bir içerik üreticisi yaptığı paylaşım karşılığında para, ücretsiz ürün, indirimli hizmet, seyahat, davet veya etkinliğe katılım gibi herhangi bir menfaat elde ediyorsa paylaşımın reklam niteliğini gizleyemeyecek.
İçerikte kolayca fark edilebilecek şekilde “reklam” veya “tanıtım” ifadelerinden birinin bulunması zorunlu olacak.
Bu ifadeye ek olarak reklam verenin adı veya ticaret unvanı ile reklam ilişkisini açıklayan bir bilgilendirmeye yer verilmesi gerekecek. Kullanılabilecek açıklamalar arasında şu örnekler bulunuyor:
- “@[reklam veren] tarafından sağlandı.”
- “Ürünleri bana gönderdiği için @[reklam veren] teşekkürler.”
- “@[reklam veren] ile iş birliği.”
Reklam açıklamasının kullanıcı tarafından ekranı kaydırmadan görülebilecek, diğer etiketlerden ayrılabilecek ve herhangi bir yazı ya da simgeyle kapatılmayacak şekilde konumlandırılması gerekiyor. İçerik birden fazla hikâye, gönderi veya video bölümüne yayılıyorsa açıklamanın her paylaşımda bulunması isteniyor.
Yalnızca açıklama bölümünün sonuna çok sayıda etiket arasına #reklam yazılması, reklam ilişkisinin açıkça anlaşılmasını sağlamıyorsa yeterli kabul edilmeyebilir.
3. İndirim Hesabında Son 10 Günlük En Düşük Fiyat Kullanılacak
Yeni düzenlemenin e-ticaret sitelerini en fazla etkileyecek maddelerinden biri indirimli satış reklamlarına ilişkin değişiklik.
Bir ürünün indirimli olduğu belirtilirken, indirim başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat indirimden önceki fiyat olarak gösterilebilecek. Bu fiyat genellikle üzeri çizilmiş eski fiyat şeklinde sunulacak.
Önceki düzenlemede esas alınan süre 30 gündü. Yeni yönetmelikle bu dönem 10 güne indiriliyor.
Örneğin bir ürün son 10 gün içinde sırasıyla 10.000 TL, 9.500 TL ve 9.000 TL fiyatla satıldıysa, ürün 8.500 TL’ye indirildiğinde üzeri çizilmiş eski fiyat olarak 10.000 TL değil, son 10 günün en düşük fiyatı olan 9.000 TL dikkate alınacak.
Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan hemen önce uygulanan fiyat esas alınacak.
Ayrıca tüketicinin indirim veya başka bir avantajdan yararlanmasını belirli bir şartı yerine getirmesine bağlayan kampanyalar da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak.
“İki ürün alana yüzde 20 indirim”, “belirli tutarın üzerindeki alışverişlerde avantajlı fiyat” veya “üyelere özel indirim” gibi kampanyaların fiyat geçmişi ve reklam ifadeleri bu kapsamda dikkatle hazırlanmalı.
4. Yasa Dışı Şans Oyunlarının Reklamı Yasaklanacak
Mevcut reklam yasaklarının kapsamı genişletilerek yasa dışı şans oyunları da açık biçimde yasaklı reklamlar arasına ekleniyor.
Falcı, medyum ve astrolog gibi hizmetlere yönelik reklamlar ile yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına uygulanan yasak, yasa dışı şans oyunlarını da kapsayacak.
Sosyal medya paylaşımlarında veya internet sitelerinde kullanıcıları yasa dışı oyunlara yönlendiren bağlantılar, bonus duyuruları, promosyon kodları ve teşvik edici ifadeler bu kapsamda değerlendirilebilecek.
Bu kural yalnızca doğrudan reklam verenleri değil, yönlendirme bağlantısı paylaşan sosyal medya hesaplarını ve reklamların yayımlandığı dijital mecraları da ilgilendiriyor.
5. Şikâyet Platformlarındaki 72 Saatlik Süre 48 Saate İnecek
Tüketici şikâyetlerinin yayımlandığı internet platformlarında, ilgili şirketlere cevap veya açıklama yapabilmeleri için tanınan süre kısaltılıyor.
Mevcut uygulamada satıcı veya hizmet sağlayıcılara şikâyet yayımlanmadan önce 72 saatlik süre tanınıyordu. Yeni yönetmelikle bu süre 48 saate düşürülecek.
Şirket bu süre içerisinde cevap vermezse tüketici değerlendirmesi doğrudan yayımlanabilecek.
Değişikliğin amacı, tüketicilerin şikâyetlerinin daha hızlı görünür hale gelmesini sağlarken şirketlere cevap hakkı tanımaya devam etmek.
Markaların bu süreçte şikâyet platformlarından gelen bildirimleri hafta sonları ve tatil günleri de dahil olmak üzere düzenli takip etmesi önem kazanacak. Yanıt süreçlerinin yalnızca bir çalışana bağlı kalmadan müşteri hizmetleri ve itibar yönetimi ekipleri arasında paylaştırılması gerekebilir.
6. Yapay Zekâ ile Oluşturulan İnsan Görüntüleri Açıklanacak
Yapay zekâ teknolojileriyle hazırlanan reklamlar için yeni şeffaflık yükümlülükleri getiriliyor.
Bir reklamda gerçek bir insandan ayırt edilmesi zor olan yapay zekâ üretimi dijital karakter kullanılıyorsa bu durumun tüketiciye açık, anlaşılır ve kolay fark edilebilir şekilde belirtilmesi gerekecek.
“Bu reklamda yapay zekâ ile oluşturulmuş görüntüler kullanılmıştır” veya benzeri bir açıklama, kullanılan içeriğin yapay olduğunu tüketiciye bildirmek için tercih edilebilir.
Düzenlemenin en önemli yasaklarından biri ise gerçek kişilerin yapay zekâyla oluşturulan dijital kopyalarıyla ilgili.
Gerçek bir kişinin görüntüsü, sesi veya dijital benzeri kullanılarak o kişinin bir ürünü bizzat denediği, kullandığı veya tavsiye ettiği izlenimini oluşturan reklamlar yapılamayacak.
Örneğin bir oyuncunun, sanatçının veya tanınmış kişinin dijital kopyasının gerçekte kullanmadığı bir ürünü deneyimlemiş gibi göstermesi yasak kapsamında değerlendirilebilecek.
Düzenleme, reklam içeriklerinde yapay zekâ kullanımını tamamen yasaklamıyor. Yapay zekâ ile oluşturulan gerçekçi karakterlerin açıkça belirtilmesini ve tüketiciyi yanıltabilecek sahte deneyim veya tavsiye içeriklerinin engellenmesini amaçlıyor.
7. “Çevre Dostu” İfadesi Açıklamasız Kullanılamayacak
Yeni yönetmelik çevresel iddiaların reklam amacıyla gelişigüzel kullanılmasını sınırlandırıyor.
“Çevre dostu”, “doğaya saygılı”, “yeşil”, “sürdürülebilir” veya benzeri genel ifadeler herhangi bir açıklama ve somut dayanak olmadan kullanılamayacak.
Bu nedenle “çevre dostu ifadesi tamamen yasaklandı” demek doğru değil. Yasaklanan uygulama, tüketiciye ürünün hangi özelliği nedeniyle çevresel fayda sağladığı açıklanmadan genel bir çevre iddiasında bulunulması.
Çevresel beyanın ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasıyla ilgili olduğu belirtilmeli. İddia şu alanlardan biriyle sınırlandırılabilir:
- Ham madde kullanımı
- Üretim süreci
- Ambalajlama
- Nakliye
- Kullanım aşaması
- Enerji tüketimi
- Geri dönüşüm
- Bertaraf süreci
Örneğin bir ürünün ambalajı geri dönüştürülmüş malzemeden üretiliyorsa reklamın yalnızca ambalaja ilişkin olduğu açıkça belirtilmeli. Sadece ambalajdaki iyileştirmeden hareketle ürünün tamamının çevre dostu olduğu izlenimi oluşturulmamalı.
Reklamlarda kullanılan çevresel sertifika ve onayların da yetkili kurumlar, üniversitelerin ilgili bölümleri veya akredite ve bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması gerekecek.
8. Takviye Edici Gıda Reklamlarına Yeni Sınırlar Getirilecek
Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçebileceği izlenimini oluşturan reklamlar yasaklanacak.
Vitamin, mineral, protein, bitkisel içerik veya benzeri takviyelerin dengeli ve normal beslenmeye alternatif olduğu yönünde mesaj verilemeyecek.
“Normal beslenmeye ihtiyacınız yok”, “tek başına günlük besin ihtiyacınızı karşılar” veya benzeri ifadeler tüketiciyi yanıltabilecek reklam mesajları olarak değerlendirilebilir.
Takviye edici gıdaların karşılaştırmalı reklamlarının yapılmasına ise belirli şartlarla izin verilecek. Sağlık beyanı kapsamına giren konular karşılaştırmalı reklamın dışında tutulacak.
Markaların takviye edici gıda reklamlarında ürünün kullanım amacını, içerik bilgisini ve karşılaştırmalı iddialarını bilimsel ve mevzuata uygun kanıtlarla desteklemesi gerekecek.
9. Akademik Unvanlar Tüketiciyi Yanıltacak Şekilde Kullanılamayacak
Yeni düzenlemeyle ticari reklamlarda akademik unvanların yanıltıcı biçimde kullanılmasını önleyen açık bir hüküm getiriliyor.
Bir kişinin profesör, doçent, doktor veya akademisyen unvanına sahip olması, uzmanlık alanı dışındaki bir ürün hakkında bilimsel otorite izlenimi oluşturacak şekilde kullanılamayacak.
Örneğin reklamı yapılan ürünle ilgisi bulunmayan bir alandaki akademik unvanın, tüketicinin ürünü bilimsel olarak onaylanmış zannetmesine yol açacak şekilde öne çıkarılması yanıltıcı reklam kapsamında değerlendirilebilir.
Akademik unvanların kullanıldığı reklamlarda kişinin uzmanlık alanı, yapılan açıklamanın kapsamı ve ürünle ilişkisi açık biçimde gösterilmeli.
10. Doğrulanamayan Tüketici Yorumları Yayımlanamayacak
Yeni yönetmelik, internet sitelerinde ve e-ticaret platformlarında yayımlanan tüketici değerlendirmelerine ilişkin kuralları da değiştiriyor.
Satın alma sürecinin doğrulanmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak.
Bu düzenleme, “yalnızca ürünü satın alan kişiler yorum yapabilecek” şeklinde yorumlanmamalı. Temel kural, başka bir kaynaktan alınarak yayımlanan yorumun gerçek bir satın alma veya hizmet deneyimine dayanıp dayanmadığının doğrulanabilmesi.
Örneğin kaynağı bilinmeyen bir internet sitesinden alınan yıldız puanlarının veya anonim sosyal medya yorumlarının, gerçek müşteri değerlendirmesi gibi ürün sayfasında gösterilmesi mümkün olmayabilir.
Ürün, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı hakkında yapılan değerlendirmeler farklı başlıklar altında gösteriliyorsa kullanıcıların bu değerlendirmelerin tamamına aynı alandan açık ve kolay biçimde ulaşabilmesi gerekecek.
Bu değişiklik, şirketlerin yalnızca olumlu ürün yorumlarını öne çıkarıp teslimat veya satıcı hizmetlerine ilişkin olumsuz değerlendirmeleri farklı ve zor erişilen alanlarda saklamasını engellemeyi amaçlıyor.
Yeni Düzenleme Markaları Nasıl Etkileyecek?
Düzenleme, markaların pazarlama süreçlerinde daha fazla şeffaflık ve belge yönetimi uygulamasını gerektirecek.
Influencer kampanyalarında reklam açıklamalarının yalnızca içerik üreticisinin sorumluluğuna bırakılmaması gerekiyor. Kullanılacak ifadeler, etiketlerin konumu, reklam verenin adı ve açıklamanın her içerikte tekrar edilmesi kampanya brieflerine ve sözleşmelere eklenmeli.
Yapay zekâ ile hazırlanan görseller için içerik üretim süreci kayıt altına alınmalı. Gerçek kişilerin görüntü veya seslerinin kullanıldığı projelerde gerekli izinler kontrol edilmeli ve yapay içerik açıklaması reklam tasarımının görünür bir bölümüne yerleştirilmeli.
E-ticaret kampanyalarında fiyat geçmişinin doğru tutulması da daha önemli hale gelecek. Ürünün son 10 gündeki fiyatı takip edilmeli ve indirim hesaplaması manuel olarak değiştirilmemeli.
Çevresel iddialarda ise “sürdürülebilir” veya “çevre dostu” gibi genel ifadeler yerine ölçülebilir ve doğrulanabilir açıklamalar kullanılmalı.
“Ambalajın yüzde 80’i geri dönüştürülmüş plastikten üretilmiştir” gibi somut bir ifade, açıklamasız şekilde kullanılan “tamamen çevre dostu ürün” iddiasına göre daha şeffaf ve doğrulanabilir olacaktır.
Influencerlar 1 Ağustos’tan Önce Ne Yapmalı?
Sosyal medya içerik üreticilerinin mevcut ve planlanan marka iş birliklerini yeni düzenlemeye göre gözden geçirmesi gerekiyor.
Paylaşım karşılığında doğrudan ödeme alınmasa bile ücretsiz ürün, indirim, davet veya etkinlik katılımı sağlanması reklam ilişkisi oluşturabilir.
İçerik üreticileri şu kontrolleri yapmalı:
- Paylaşımda “reklam” veya “tanıtım” ifadesi açıkça görülüyor mu?
- Reklam veren marka anlaşılır biçimde belirtiliyor mu?
- Açıklama etiketlerin arasında kayboluyor mu?
- Hikâye serisinin her bölümünde reklam açıklaması bulunuyor mu?
- Video içeriğinde reklam ilişkisi hem görsel hem de gerektiğinde sözlü olarak açıklanıyor mu?
- Ücretsiz gönderilen ürün satın alınmış gibi gösteriliyor mu?
- Ürün gerçekten deneyimlenmeden kişisel deneyim iddiasında bulunuluyor mu?
Reklam açıklamasının yalnızca profil biyografisine veya videonun sonunda zor görülen bir bölüme eklenmesi yeterli olmayabilir.
E-Ticaret Siteleri İçin Uyum Kontrol Listesi
E-ticaret işletmelerinin 1 Ağustos 2026’dan önce kampanya ve değerlendirme altyapılarını incelemesi gerekiyor.
Öncelikle indirim motorunun son 10 günlük en düşük fiyatı doğru şekilde hesapladığından emin olunmalı. Kupon, üyelik indirimi, sepette indirim ve belirli koşula bağlı kampanyalar da değerlendirmeye dahil edilmeli.
Tüketici yorumlarının kaynağı ve doğrulama yöntemi kayıt altına alınmalı. Başka platformlardan alınan değerlendirmelerin gerçek satın alma süreciyle ilişkilendirilip ilişkilendirilemediği kontrol edilmeli.
Hedefli reklam kullanılan sitelerde ise “Bu reklamı neden görüyorum?” benzeri bir bilgilendirme alanı oluşturularak hedefleme kriterlerinin ve tercihlerin nasıl değiştirilebileceğinin açıklanması gerekebilir.
Çocuklara yönelik ürün satan veya çocuk kullanıcıların bulunduğu platformların kişisel verilere dayalı reklam profilleme süreçlerini ayrıca incelemesi önem taşıyor.
Tüketiciler Açısından Neler Değişecek?
Yeni kurallar sayesinde tüketicilerin bir sosyal medya paylaşımının kişisel tavsiye mi yoksa ücretli reklam mı olduğunu daha kolay ayırt edebilmesi hedefleniyor.
Yapay zekâ ile oluşturulan gerçekçi insan görüntülerinin açıklanması, tüketicilerin sahte deneyim ve tavsiyelerle yönlendirilmesini azaltabilir.
İndirimlerde son 10 günlük en düşük fiyatın esas alınması, kampanya öncesinde fiyat yükseltilerek yüksek indirim oranı gösterilmesi gibi uygulamalara karşı daha şeffaf bir karşılaştırma sunabilir.
Tüketici yorumlarının doğrulanması ve farklı değerlendirme kategorilerinin aynı alanda gösterilmesi de ürün veya hizmet hakkında daha bütüncül karar verilmesine yardımcı olabilir.
Sonuç: Dijital Reklamlarda Şeffaflık Dönemi
1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek yeni yönetmelik, Türkiye’de dijital reklamcılık ve e-ticaret iletişimi açısından kapsamlı değişiklikler getiriyor.
Influencer paylaşımlarının reklam olduğunun açıkça belirtilmesi, yapay zekâ üretimi insan görüntülerinin açıklanması, çocuklara profilleme yoluyla reklam gösterilmemesi ve indirimlerin son 10 günlük fiyat geçmişine göre hesaplanması düzenlemenin en dikkat çekici maddeleri arasında yer alıyor.
“Çevre dostu” gibi genel iddiaların kanıtsız kullanılamaması, tüketici yorumlarının doğrulanması ve şikâyet platformlarındaki cevap süresinin 48 saate düşürülmesi de markaların dijital iletişim süreçlerini yeniden değerlendirmesini gerektirecek.
Yeni dönemde yalnızca yaratıcı ve dikkat çekici reklam hazırlamak yeterli olmayacak. Reklam ilişkisinin, kullanılan teknolojinin, fiyat avantajının ve sunulan iddiaların tüketiciye şeffaf biçimde açıklanması gerekecek.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni dijital reklam düzenlemesi ne zaman başlayacak?
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Influencerlar ücretsiz gönderilen ürünleri açıklamak zorunda mı?
Evet. İçerik üreticisi ücretsiz veya indirimli ürün, hizmet, etkinlik katılımı ya da başka bir menfaat elde ettiğinde paylaşımın reklam veya tanıtım olduğunu açıkça belirtmeli.
Yapay zekâ ile hazırlanan bütün reklamlar yasak mı?
Hayır. Gerçek insandan ayırt edilmesi zor dijital karakterler kullanıldığında yapay zekâ kullanımı açıkça belirtilmeli. Gerçek bir kişinin dijital kopyasıyla ürünü deneyimlemiş veya tavsiye etmiş izlenimi oluşturan reklamlar ise yasaklanıyor.
“Çevre dostu” ifadesi tamamen yasaklandı mı?
Hayır. İfadenin açıklama ve kanıt olmadan genel bir çevresel iddia olarak kullanılması yasaklandı. İddianın ürünün hangi özelliği veya yaşam döngüsü aşamasıyla ilgili olduğu açıklanmalı.
İndirimlerde hangi fiyat esas alınacak?
İndirim başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat, indirimden önceki fiyat olarak kullanılacak. Çabuk bozulabilen ürünler ve hizmetlerde ise bir önceki fiyat esas alınacak.
E-ticaret sitelerinde yalnızca satın alanlar mı yorum yapabilecek?
Düzenleme bu şekilde genel bir zorunluluk getirmiyor. Ancak satın alma sürecinin doğrulanamadığı kaynaklardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak.
#DijitalReklam #InfluencerMarketing #ETicaret #YapayZeka #TicaretBakanlığı #ReklamYönetmeliği #SosyalMedya #HedefliReklam



